Globalization : The Process of Global Interaction

Human society is composed of individuals. With the pace of change and dependence on each other for survival, there has developed a complex relationship between these individuals. The interdependence and interconnectedness between human beings have increased social interaction. Likewise, the process of civilization has brought human society to a complex phase of life. Today, people are being more busy and hardworking. Unlike the people in early centuries, people of morden societies have been able to communicate in a more easier and effective manner. Today, an individual can exchange his thoughts with another person within no seconds even if he is thousands of miles away. In this sense we can say that a primitive society has changed into a complex society. Due to the growing population and the need for greater interaction human relationships have come accross geographical boarders.

For example: A remote village of Nepal directly or indirectly need to rely on the petroleum production in Iraq in order to run their vehicles.

Similarly, a society depends on another society in one way or the other. This dependency has broaden to a larger form and covered the whole world. Thus a globe has turned into a larger form of society, known as global society.

Likewise, the interrelationship between individuals is maintained with the help of cooperation of exchange of views, ideas, assistance etc which requires communication between those members. Thus, the communication between the members of the society makes social interaction. And according to the size or society the communication takes place at different levels. The exhange of information takes place from intrapersonal communication to interpersonal communication and similarly interpersonal to group to organizational to mass communication. Due to the growing or complex form of human society the communication is assisted by artificial mediaums which can cover the mass audience at a time.
For example : In urban society communication process is so much dependent on mass media that an event happening in one family is known by their neighbours only when it is transmitted by mass media.
This complexity has brought the process of communication into a greater level. Thus, mass communication has been playing significant role on directing human society towards guided future.

With the need of time, communication mediums are being more advanced. Modern tools and technologies have made mass media more conviennt, faster and effective. Thus to assist mass communication mass media have been established. According to the need, these media are being advanced and developed. Information technology helped the world seem a single society.

Society Global Community
Commmunication Mass communication
Media (local to) Global media

Finally, a phenomenon has evolved that has existence of global communication known as globalization. It is the process of assimilation of different cultures together. Sometimes the dominant cultures is emitted by the people of primitive cultures due to different reasons. Acculturation is also a significant example of globalization. Global media have brought people of different places together and thus helped in the process of globalization. On the other hand Mass media are directley effected and dependent on globalization.

In this respect, it is a two way process :

1. Globalization is possible due to mass media : Mass media like film media, Radio, TV or Newspaper all transmitt infromation from one culture to another. And people of democratic nations find it easier to follow new culture or life style which provides them more freedom and make their life more convinent. In every sectors like economy, cuture, social behaviors etc globalization plays significant role.

2. Mass media gets advanced due to globalization : Due to globalization the area, coverage and contents of media are highly effected. Modern tools and technologies are discovered which fulfills the need of growing audience. The target audience keeps on changing with the diversity in culture, size and geographical regions. Thus mass media also changes with the pace of globalization.

In this way globalization and global media are interrelated to each other. According to Marshall Mcluhan the concept of global media has made world just a village which is accessible to people of all over the world.

(This article is based on the lectures from Nirmala Mani Adhikari on 1st september 2009 for MEDS 201)

(photos:chrine-screen.blogspot.com/2009/02/return-to-...,

http://graphics8.nytimes.com/images/2006/04/10/opinion/10opchart_lg.gif)

बिचरा फूल

लाग्छ जीवन फूल हो काँडाहरुबीचको सुन्दर बगैंचामा हुँदा यो निकै सुन्दर देखिन्छ । बगैंचालाई पनि यसले मनोरम बनाउँछ । बगैंचालाई अलिकति आफ्नो सौन्दर्य अर्पेको हुन्छ अनि अलिकति सौन्दर्य बगैंचाबाट पनि सापट लिएको हुन्छ । काँडा कसलाई मनपर्छ र तर पनि फूलको अस्तित्व काँडाले नै बोकेको हुन्छ । फूलको सुरक्षाकवच वा भनौं पहरेदार काँडाबिना फूलले आफ्नो यौवन कसरी बचाउन सक्छ र तर पनि फूल आफूलाई लुटाउनमा नै गर्व गर्छ । आफ्नो यौवनको सही मूल्यांकन कसले गरिदेला भनी पर्खिरहन्छ कसैलाई । कयौंपटक चुसिन्छ भमराबाट अनि कहिले त टिपिन्छ कुनै हातले बिचरा काँडा रित्तिन्छ उसको खोपी जुन जीवनभर उसले आफ्ना नङ्ग्राहरुको सहारामा संरक्षण गरिरहेको हुन्छ । आज काँडा एक्लो छ निरर्थक जीवन बाँचिरहेको छ ।
आखिर जीवन त फूलको पनि निरर्थक छ नि । कठपुतलीझैं कसैको कोठामा मुस्कान छर्नुपर्ने दुर्गन्धित ओठहरु छेऊ अत्तर बनी सुगन्ध भई फैलिइदिनुपर्ने अनि आडम्बरी प्रेमका नाममा कसैबाट बलात्कृत हुनुपर्ने । धर्मका नाममा ढुङ्गाका मूर्तिमाथि पसर्िइनुपर्ने मानवमनका अन्तरङगहरुसँग घुलमिल भई धुजाधुजा च्यातिइनुपर्ने बिचरा फूल ! खोई तिम्रो अस्तित्व आफूले गर्व गर्ने तिम्रो कलिलो जोवनलाई कतै थन्क्याएर यति चाँडै किन ओइलायौ
अब तिमीले काँडाहरुलाई आफ्नो जोवन अर्पनुपर्छ । तिमीले आफ्नै ठाउँमा रमाउनुपर्छ । काँडाहरुबीच मुस्कुराउनुपर्छ अनि निस्वार्थ प्रेमका सुगन्धित बासनाहरु चिसो हावासरी बहनुपर्छ ।

सबै पाएरै पनि केही गुमाएजस्तो

केही गुमाएरै पनि सबैथोक पाएजस्तो । सबै पाएरै पनि केही गुमाएजस्तो । तिम्रो साथ दुःखैदुःखमा पनि सुखको अनुभूति जस्तो ।
लाग्छ तिमी टाढा छौ मबाट धेरै टाढा । तर पनि अतीतले कहींकतै छोएजस्तो मनभित्रका स्पन्दनहरुलाई टाढैबाट तिमीले काउकुती लाएजस्तो ।
तिमीसामू हुँदाका पलहरु किन किन आज मानसपटलमा सल्बलाइरहेका छन् । यी ओठहरुले तिमीलाई सुटुक्क कानेखुसी गरिरहेका छन् ः

तिमीले सोचेजस्तो होइन जीवन
अन्धो र हृदयहीन
मभित्र पनि मन छ स्वतन्त्रता छ
मभित्र पनि माया छ बोली छ…।

तर अब केही बाँकी छैन तिमी र मबीच । सारा जीवन भताभुङ्ग भएजस्तो लाग्छ । मरुभूमिका फूलविहीन क्याक्टसको बुट्यानजस्तो । द्वन्द्वमा क्षेदविक्षेद भएको सहर अनि शिशिरका नाङ्गा वृक्षजस्तो तिमी र मबीचको सम्बन्ध । लाग्छ रुसी कवि त्युत्चेभले कविताका यी हरफहरुमा मेरा भावनालाई समेटेका रहेछन् ः

के छ र अर्थ मेरो नाममा तिमीलाई
उदासी स्वरझै जानेछ विलाई
टाढा टाढा उर्लिजाने लहरझैं
सुनसान वनको रात्रि धुनझैं

हा ! हा ! भित्र मन रोए पनि आखिर बाहिर हाँसेकै छु । मनभित्रका सम्वेदनाहरुलाई शब्दहरुमा गाँसेकै छु । यस्तै त हो नि जीवन बैंस उर्लिँदाको जाँगर जस्तो बुढेशकालको निस्साहर दिनजस्तो तिमी र मबीचको प्रेमजस्तो ।
मेरो असफल पहिलो प्रेम ! जीवन कठीन छ सजिलो छैन । तर जीवन निराश हुँदाहुँदै मानिस बाँचिरहेको हुन्छ । संघर्ष गरिरहेको हुन्छ । जीवनका उतारचढावहरुका केही क्षण पि्रय लाग्छन् केही क्षण निकै कष्टकर बन्छन् । अनि तिनै दुःखद् क्षणहरुमा पनि केही शब्द पि्रय लाग्छन् ः

तिम्रो साथमा हुँदाका मेरा दिनहरु अहिले कथा जस्तै भो सपना देखेजस्तै भो …।sथा जस्तै भो सपना देखेजस्तै भो ।

पानी बिनाको जीवन

गर्व लाग्थ्यो मलाई नेपाली हुनुमा । जलस्रोतको धनी देश सगरमाथाको देश अनि गोर्खालीहरुले बीरता देखाएको देश प्राकृतिक सौन्दर्यले भरिपूर्ण देश एक दिन विश्वकै अग्रस्थानमा हुनेछ भन्ने विश्वासले मन निकै उत्साहित हुने गर्दथ्यो ।
तर यी सबै विशेषताहरु आज एकाएक पलायन हुन थाले । हिजो अस्ति मात्र जलविद्युत उत्पादनको सम्भावना अत्याधिक भएकै कारण देश विकासमा सहज हुने कल्पना गर्दा पनि मनमा निकै आनन्द आउँथ्यो । आजकल त पर्यटक घुमेका दृश्यहरु पनि कम देख्न पाइन्छन् । खै कता चर्चमा बम पड्क्यो रे ! आज पनि नेपाल बन्द रे । अनि पसर्िचाहीं देशव्यापी चक्काजाम रे । अब नेपालीहरुले शान्तिको मन्त्र जप्नु पनि व्यर्थ छ । धार्मिक सहिष्णुता भएको देशमा आज धार्मिक स्थलहरु नै सुरक्षित रहेनन् ।
आज धेरै दिनपछि राजधानी सहरमा पाइदा टेक्दा गर्मी निकै बढेको महसुस भयो । नजिकै भएपनि काठमाडौंभन्दा विल्कुल फरक वातावरण भएको धुलिखेललाई सम्झँदै चित्त बुझाउँछु आखिर काठमाडौं प्रदुषित भए पनि धुलिखेलले त नेपालको पहिचान बोकेकै छ नि । तर धुलिखेलबाट नजिकै भएपनि बनेपा सहर निकै कष्टकर छ बाँच्नलाई धुलिखेल र बनेपाको साँधमै बस्ने गरेको हुँदा म यी दुईबीचको मौसम पनि प्रत्यक्ष रुपमा महसुस गरिरहेको हुन्छु । धुलिखेलको चिसो हावा बहन्छ यतातिर । तर पानी छैन । बनेपामा पानीको समस्या । यो समस्या बनेपाको मात्र हो के त न त काठमाडौंकै मात्र हो । यो समस्या पूरै देशको हो । अब त हिँउ पनि घट्न थाल्यो रे हिमालमा । आगामी ३० बर्षभित्र हिमालमा हिउँ देख्न मुस्किल पर्छ रे । ओहो कस्तो बिडम्बना ! हिमालको देशमा पानीको अभाव ! लौ न अब त केही गरौं ।
काठमाडौंबाट फर्कंदा धूलो र धुवाँले शरीर ढाकेको थियो । धुन्छु भनेर थुप्रो लगाएका लुगाले सगरमाथाको रुप धारण गरिसके तर पानीको अभाव आज चौथो दिन पनि कायमै छ । अभावै अभावमा पानीको अभावले थपेको यो अभाव आफैंमा कम चुनौतीपूर्ण थिएन मेरा लागि । अनि जीवनप्रतिको निरर्थकताबोध गर्दै म महिनौंसम्म नधोइएको तन्नामाथि पल्टिन्छु रेडियो ट्युन इन गर्दै । आखिर चित्त बुझाउने ठाउँ यहीं छ । लोडसेडिङको समयबाहेक अरु बेला मेरो पि्रय मित्र बनेको छ रेडियो । न त यसलाई पानी चाहिन्छ न त समयसमयमा धुनु नै पर्छ । अँ ! तर झस्कन्छु । धेरै पूरानो भएका कारण यो पनि राम्रोसँग बज्न छोडेको छ । ुकवाडी देशको थोत्रो पहिचानु एउटा साथीले उक्त रेडियो हेर्दै मलाई कुनैबेला व्यङ्ग्य गर्न भ्याइसकेको थियो । बिचरा अब त यो पनि दोषरहित छैन ।
अँ साँच्चि ! आज काठमाडौं जाँदा बाटामा देखिएकी युवती निकै राम्री थिई । उसको जीउडाल कपाल आँखा ओठ आदि आदि सबै आकर्षक थिए -मेरो सपनाको नयाँ नेपालका सबै विशेषता थिए त्यस युवतीमा । हिमाल पहाड तराई सबैको एउटै सुन्दर स्वरुप थिई । कपालबाट सलल बगिरहने झरना । वक्षस्थलतिर स्थापना गरिएका जलविद्युत आयोजनाहरु । नेपालका हरियाली वनजङ्गल र आरक्षण केन्द्रहरु । राजधानी शहरलाई देशको चारै कुना जोड्ने चार मुख्य रेलमार्गहरु । सबै सम्भावनाहरु प्रतिबिम्वित थिए उसैमा । अझ भनौं मेरो प्यारो नयाँ नेपालजस्तै सुन्दर युवती । त्यसैले मैले केही समय ती दुईबीचको तादम्यतालाई मनन गर्नमै खर्चें ।
घर फर्कंदा साँझ पर्दै थियो । फेरि त्यही स्थानतिर हेरें जहाँ मैले मेरो नयाँ नेपाल देखेको थिएँ । तर अपसोच त्यस ठाउँमा एक कुरुप बुढी महिला थिई । म झस्किएँ । अबको करिब ४० बर्ष बिस्रने हो भने बिहानकी युवती पनि त्यस्तै कुरुप हुनेमा शंका नहोला । अनि अबको ४० बर्षमा मेरो नेपाल कस्तो होला राज्यले केही सन्तान जन्माउने छ- तामाङसालिङ थारुहठ लिम्बुवान आदि । अनि डाक्टर र ईाजनियर बन्ने सपना बोक्दै हुर्कने यिनीहरु पनि विस्तारै कुरुप हुनेछन् । कसैबाट शोषित हुनेछन् आफैंलाई लुटाउँदै आफ्नो अस्तित्व मेटाउने छन् ।

Secret for Longevity

This is not my original
creation
it belongs to "" boldwords.blogspot.com

सशस्त्र द्वन्द्वमा नेपाली मिडिया

सूचनाको स्वतन्त्र प्रवाह प्रजातन्त्र तथा मानव अधिकारको सम्मानका लागि जग र आधार हो । विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय दस्तावेजहरुका अलावा मानव अधिकारसम्बन्धी विश्वव्यापी घोषणापत्रको धारा १९ मा उक्त कुरा स्थापित गरिएको छ । ुयुनेस्कोको साचार विकाससम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय कार्यक्रमका अध्यक्ष टोर्बेन क्रोघले उल्लेख गरेका छन् अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताविना प्रजातन्त्रको अस्तित्व हुँदैन र अर्कोतिर सूचना स्रोतहरु तथा विचारहरुको बहुलताबिना प्रजातन्त्र मुस्किलले कि्रयाशील हुन सक्छ ।ु मेरी रैने राष्ट्रमण्डल प्रसारण संघ निर्देशिका २००४ नयाँदिल्ली पेज ३ । यस अर्थमा अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता आधारभूत मानवअधिकार हो । यसलाई दुई अर्थमा आधारभूत अधिकार मान्न सकिन्छ ुयो अधिकारको मानवीय जीवन र मर्यादामा केन्द्रीय महत्व हुन्छ यो राजनीतिक प्रणालीमा सहभागी हुने अधिकार लगायत सबै मानवअधिकारको आधार हो ।ु अभिव्यक्ति स्वतन्त्रतासम्बन्धी अन्तर्राटि्रय मापदण्ड २००८ आर्टिकल नाइन्टिन पि्रुडम फोरम नेपाल पत्रकार महासंघ पेज ३ अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताको सोही अवधारणालाई अङ्गिकार गर्दै २०४७ सालको जनआन्दोलनपछि बनेको नेपाल अधिराज्यको संविधान २०४७ को धारा १३ ले प्रेस स्वतन्त्रताको प्रत्याभूत गर् यो । तर विडम्वना स्वतन्त्रताको आडमा भर्खरभर्खर प्रगतिको बाटोमा लम्कन सुरु गरेको नेपाली मिडियाले फेरि देशको अराजक राजनीतिसँग प्रत्यक्ष जुध्नु पर् यो । अर्थात् वि।स। २०५२ सालदेखि नेपालमा अस्थिर राजनीतिका कारण समग्र मिडिया प्रभावित बन्यो । २०४७ सालको संविधानले साचार क्षेत्रलाई दिएको स्वतन्त्रता एसियाकै लागि नमुना मानिन्छ । तर व्यवहारमा भने नेपाली साचार जगतले स्वतन्त्रताको अनुभव गर्न पाएन । ुवि।स। २०५२ सालबाट नेकपा माओवादीले सुरु गरेको सशस्त्र जनयुद्धका कारण अलिअलि बामे सर्न लागेको नेपाली साचार क्षेत्र अकल्पनीय कठिनाईहरु सहन बाध्य भयो । एक दशक चलेको युद्धले सबैखाले सम्भावनाहरुलाई बन्द मात्रै होइन भएका संरचनाहरु ध्वंस गर्नसमेत सुरु गर् यो । मुलुकमा ठूलो राजनीतिक अस्थिरताको अवस्था सिर्जना भयो ।ु कार्यक्षेत्रमा पत्रकारहरुका भोगाई विकास पत्रकार माच ३ मे २००८ पेज २ यसरी साचार जगतले व्यहोर्नु परेको अपूरणीय क्षतिलाई सम्झँदा जनयुद्ध सुरु भएदेखि अन्तसम्मको एक दशक वि।स। २०५२ देखि वि।स। २०६३ सम्म नेपाली साचार क्षेत्रका लागि अभिशाप सावित भएको महसुस हुन्छ ।
तसर्थ सशस्त्र द्वन्द्वमा नेपाली मिडियाको अवस्थाबारे अध्ययन गर्ने हो भने यसका विविध पक्षलाई ध्यान दिइनुपर्छ । प्रजातन्त्र पुनस्र्थापना भएपछि साचार क्षेत्रमा आएको भौतिक तथा प्राविधिक परिवर्तनहरुलाई संख्यात्मक तथा गुणात्मक अवस्थाका रुपमा हेर्नु उचित हुन्छ भने साचार माध्यमले सामना गर्नुपरेका बाधा व्यवधान तथा साचारकर्मीको हत्या दुव्र्यवहार अपहरणलाई अभिव्यक्ति स्वतन्त्रतामाथिको दमनका रुपमा प्रस्तुत गर्नु उपयुक्त हुन्छ ।

गुणात्मक तथा संख्यात्मक अवस्था
छापा माध्यम ः
एक दशक लामो सशस्त्र द्वन्द्वकै अवधिमा नेपाली मिडियाले प्राविधिक फड्को मार् यो । सूचना प्रविधिमा भएको विकास र प्रेस स्वतन्त्रतासम्बन्धी उदार संवैधानिक व्यवस्थाका कारण यो दशकमा नेपाली साचार क्षेत्र एउटा नयाँ मोडमा प्रवेश गर् यो । ुलेटर प्रेसमा मात्र सीमित रहेको पत्रकारिता क्षेत्रले अफसेट प्रेस हुँदै वेभ प्रविधिसम्म प्रवेश पायो ।ु प्रेस काउ_िन्सल नेपाल छब्बीसौं बार्षिक प्रतिवेदन २०५७-०५८ पेज ४३ं प्रजातन्त्रको पुर्नस्थापना पश्चात्को एक दशक नेपालमा पत्रकारिता क्षेत्रको सम्बद्र्धन र उत्थानका लागि उल्लेखनीय कार्यहरु भए । ुयो अवधि नेपाली साचार क्षेत्रको गुणात्मक र संख्यात्मक विकासका दृष्टिले स्वर्णीम युगका रुपमा चित्रण गरिन्छ ।ु प्रेस काउ_िन्सल नेपाल बार्षिक प्रतिवेदन २०६४ पेज ३ अनेक समस्या र चुनौती हुँदाहुँदै पनि नेपाली पत्रकारिता निरन्तर विस्तार र विकसित हुँदै गयो । पत्रिका प्रकाशन गर्ने उत्साह र जाँगर मुलुकका अभावग्रस्त हिमाली जिल्लाहरुमा समेत देखा पर् यो । प्रेस काउ_िन्सल नेपाल र सूचना विभागको संयुक्त अभिलेखअनुसार आ।व। ०५६÷०५७ मा मात्र १ हजार ५ सय ३६ वटा समाचारमुलक अखबारहरुले सम्बन्धित जिल्ला प्रशासन कार्यालयबाट प्रकाशनार्थ स्वीकृति पाएको देखिन्छ । प्रेस काउ_िन्सल नेपाल पच्चीसौं बार्षिक प्रतिवेदन पेज ३७ । त्यसैगरी देशमा संकटकाल सुरु भएपछि भने पत्रपत्रिकको नियमित प्रकाशनमा कमि आउन थाल्यो । ०५८ सालमा दर्ता भएका पत्रपत्रिकाको संख्या १ हजार ७ सय ५६ पुग्यो । प्रेस काउ_िन्सल नेपाल सत्ताइसौं बार्षिक प्रतिवेदन पेज २ नियमित प्रकाशन भएका पत्रपत्रिकाको संख्या २ सय ५६ अर्थात दर्ता भएको पत्रिकाको संख्या को १४ दशमलव ६ प्रतिशत मात्र हुन पुग्यो । यो क्रम जनयुद्धको अन्त्यतिर केही बढेको देखिन्छ । देशको अराजक राजनीतिक स्थितिका बाबजुद ०६३ सालको अन्त्यसम्म प्रकाशित पत्रपत्रिकाको संख्या २८ दशमलव ३८ प्रतिशत नेपालमा २०६३ सालसम्म दर्ता भएका पत्रपत्रिकाको कुल संख्यामध्ये मा पुग्यो प्रेस काउ_िन्सल नेपाल बार्षिक प्रतिवेदन २०६४ । स्वतन्त्र प्रेसमाथिको दमन र आक्रमणलाई नियाल्ने हो भने पत्रपत्रिका प्रकाशनको संख्या अघिल्ला बर्षहरुमा भन्दा थोरै भएपनि बृद्धि हुनुलाई चाहीं सकारात्मक मान्न सकिन्छ । सशस्त्र द्वन्द्वको अन्त्य अर्थात् आर्थिक बर्ष २०६३÷६४ मा प्रकाशित अखबारहरुमध्ये दैनिक १ सय २० अर्धसाप्ताहिक ९ साप्ताहिक ५ सय ४५ र पाक्षिक ४० वटा रहेका छन् ।ु प्रेस काउ_िन्सल नेपाल बार्षिक प्रतिबेदन २०६४ पेज ५६
यो अवधिमा नेपालमा राजनीतिक कि्रयाकलापबाटै पत्रकारिता जगत प्रभावित भएको देखिन्छ । ुप्रत्येक राजनीतिक दलले आफ्ना दलगत नीति कार्यक्रम एवं विपक्षि दललाई गाली गलौज गर्ने उद्देश्यले दलगत मुखपत्रहरु ठूलो संख्यामा प्रकाशन गरेका पाइन्छन्ु डा। कोइराला अच्युत पत्रकारिताको विश्व इतिहास २०६० पेज १९ । त्यसो त नेपाली पत्रपत्रिकाको बजारमा विदेशी पत्रपत्रिकाले पनि ठाउँ पाउन थाले । सनसनी फैलाउने साना आकारका दैनिक पत्रपत्रिकादेखि ठूला साइजका अन्तर्राष्ट्रियस्तरका स्तरीय छपाइ पृष्ठ संख्या बढी भएका पत्रपत्रिका पनि प्रकाशनमा आएका पाइन्छन् ।ु कोइराला २०६० पेज १९
त्यसैगरी २०४६ सालपछि सुरु भएको म्यागेजिनकारिताले पनि यो अवधिमा ठूलै परिवर्तन ल्यायो । पहिलो म्यागेजिन ुजनमाचु र त्यसपछि निस्केको काठमाडौं टुडेले नेपालमा म्यागेजिन प्रकाशनको शुरुवात गरे । पछि २०५६ सालमा सुरु भएको हिमाल पाक्षिक भने नेपालको म्यागेजिनकारिताको इतिहासमा एउटा कोशेढुङ्गा बन्न पुग्यो ।ु हुमागाईँ देवकोटा वन्त प्रत्युष पराजुली शेखर भट्ट कोमल मिडिया अध्ययन ३ शर्मा सुधीर नेपालमा म्यागेजिनकारिता ः अनुभूति र टिपोट पेज २२५ नेपालका न्यूज म्यागेजिनहरुले गरेका अनुसन्धानात्मक सामग्री र स्थलगत रिपोर्टिङहरु निकै स्मरणीय छन् । खासगरी दस बर्षे माओवादी युद्धका बेला गाउँगाउँ घुमेर द्वन्द्वका विभिन्न आयामलाई विस्तृत ढंगले पाठकसामू ल्याउने काम मूलतः म्यागेजिनकारिताबाटै सम्भव भएको थियो ।ु मिडिया अध्ययन ३ पेज २३१
रेडियो
बितेको डेढ दशकलाई नियाल्दा प्रसारण माध्यमले मारेको फड्को पनि ठूलै मानिन्छ । अझ ुदोस्रो जनआन्दालनलाई सफल बनाउन स्थानीयस्तरमा स्वतन्त्र रेडियोहरुले ल्याएको सूचना क्रान्ति निकै महत्वपूर्ण रह्यो । वि।स। २०४९ सालमा जारी भएको राष्ट्रिय प्रसारण ऐनको प्रावधानअनुसार निर्मित राष्ट्रिय प्रसारण नियमावली २०५२ लाई टेकेर स्वतन्त रेडियोहरुको स्थापना हुँदै आएको छ र त्यसै आधारमा यिनीहरु साचालित छन् ।ु हुमागाईं देवराज र वन्त प्रत्यूष संहिता तेस्रो अकं पेज ३४ । ुसार्वजनिक प्रसारणसम्बन्धी छुट्टै कानुनी संरचना नै नभएको अवस्थामा निजी क्षेत्रबाट प्रसारण माध्यमको स्थापना र साचालन सुरु गर्न तत्कालका लागि कामचलाउ व्यवस्थाका रुपमा राष्ट्रिय प्रसारण नियमावली २०५२ निर्माण गरिएको थियो । राज्यको मातहतमा रहेको रेडियो नेपालले श्रोताहरुको माग र चाहनाबमोजिमका सूचना सामग्रीहरु सम्प्रेषण गर्न नसकिरहेको अवस्थामा २०५४ सालपछि खुलेका एफएम रेडियोहरुले नेपाली श्रोताहरुमाझ विभिन्न खालका मनोराजात्मक कार्यक्रम उत्पादन गरी एउटा नौलो आयाम थपे । स्थानीय श्रोताहरुबीच सामुदायिक रेडियोहरुको लोकपि्रयता बढ्न थालेपछि एक पछि अर्को गर्दै एफएम रेडियो खुल्ने क्रम बढ्यो । ुप्रसारण इजाजतपत्र प्राप्त गरेको चौथो दिन अर्थात २०५४ जेठ ९ गतेबाट रेडियो सगरमाथाले औपचारिक रुपमा आफ्नो प्रसारण प्रारम्भ गर् यो ।ु खनाल श्रीराम आमसाचार र पत्रकारिता २००८ पेज १२९ यो रेडियो वातावरणप्रेमी पत्रकारहरुको समूह नेपाल वातावरण पत्रकार समूहद्वारा काठमाडौं उपत्यकामा १०२।४ मेगाहर्जबाट प्रसारित दक्षिण एसियाकै पहिलो स्वतन्त्र सामुदायिक रेडियो बन्यो । त्यसैगरी सन् १९९९ र २००० मा उपत्यका बाहिरबाट पहिलो पटक रेडियो मदनपोखरा पाल्पा र रेडियो लुम्बिनी सामुदायिक रेडियोहरु साचालनमा आए । यसपछि देशका विभिन्न जिल्लाबाट एफएम रेडियोहरु प्रसारणमा आउन थाले । भुटिया कर्मा क्षिरिङ र मार्टिन कि्रष्टी फोसर्िङ इनोभेसन्स नयाँ दिल्ली पेज १ बझाङमा सैपल चितवनमा सिनर्जी जुम्लामा कर्णाली एफएम झापामा काचननङ्गा र पोखरामा माछापुच्छ्रे जस्ता एफएम प्रसारणमा आए । २०६२ बैशाख सम्ममा प्रसारण इजाजतपत्र प्राप्त गर्ने एफएमहरुको संख्या ५६ थियो । जसमध्ये २० वटा एफएमहरु सामुदायिक थिए भने प्रसारणमा आउने एफएमहरुको संख्या ५१ थियो । बाजाडे डिएक्टीभेटिङ रेडियो एक्टिभिटिज नेपाल मनिटर २००६ सन् १९९७ मा गरिएको एउटा सर्वेक्षणमा करिब ५१ प्रतिशत नेपालीका घरमा रेडियो भएको आँकलन गरिएको थियो उमङ र घिमिरे सन् १९९७ । त्यस्तै सन् २००६ ÷०७ मा भएको अर्को अध्ययनले ८२ प्रतिशत नेपालीका घरमा रेडियो भएको जनायो । रेडियोको यस्तो विकास र सुलभताका कारण नेतृत्वपंक्तिमा रहेकाहरुको मात्र नभई साधरण व्यक्तिका समस्याहरुको समाधान खोज्नसमेत रेडियो अभिव्यक्तिको माध्यम बन्यो । ुछरछिमेकमा भएको बिहेका समाचार बजाउन तथा सामान्य लाग्ने सामुदायिक गतिबिधिबारे आफ्नो अभिव्यक्ति दिन पनि श्रोताहरु उत्सुक छन्ु वन्त प्रत्यूष स्वतन्त्र रेडियो र श्रोता ः बहसका केही सवाल मिडिया अध्ययन-३ पेज ६८ यसरी देशका हरेक जिल्ला वा समुदायमा निर्माण भएका सामुदायिक एफएमहरुले आम नागरिकमा रेडियामा बोल्ने आत्मविश्वास बढाए । अक्षर नचिन्ने व्यक्तिहरुका लागि पनि रेडियो आफ्नो अभिव्यक्तिको माध्यम बन्यो ।
टेलिभिजन
वि।स। २०४१ माघ १७ गते स्थापना भई सरकारी स्वामित्वमा रहँदै आएको नेपाल टेलिभिजनले हाल देशको ३२ प्रतिशत भूभागमा बस्ने ४२ प्रतिशत जनतामा आफ्नो पहँुन भएको दाबी गरेको छ । गाउँले शिव प्रेस स्वतन्त्रता लोकतन्त्रको एक बर्ष २००७ पेज १२५ पाचायतकालमा प्रेस स्वतन्त्रता कुण्ठित पारिएका कारण प्रेसले फस्टाउने मौका पाएन । नेपाल टेलिभिजनले २०४६ सालको जनआन्दोलनपछिको एक दशकसम्म पनि आफ्नो एकाधिकार कायम गर् यो । निजी क्षेत्रको प्रवेश भने राष्ट्रिय प्रसारण ऐन २०४९ र नियमावली ०५२ जारी भएपछि मात्र सम्भव भयो । ०५३ माघदेखि नेपाल टेलिभिजनले निजी क्षेत्रका दुई संस्था संागि्रला र इमेज च्यानललाई निश्चित रकम लिएर बिहान सुझ र राति कार्यक्रम साचालन गर्न अनुमति दियो । ०५८ सालमा बंैकबाट ुस्याटेलाइट अपिलंक गरी च्यानल नेपालले २०६० सालमा प्रसारण अनुमति पायो । ुनेपाल टेलिभिजन २० असार २०५८ देखि भू-उपग्रह प्रणालीको प्रसारणमा पुग्यो भने निजी क्षेत्रको च्यानल नेपाल १९ असारदेखि भू-उपग्रहमा प्रवेश गरेको थियोु प्रत्युष वन्त रमेश पराजुली र रमा पराजुली मिडियाको अन्तर्वस्तु अनुप सुवेदी नेपाली टेलिभिजनमा रिपोर्टिङ पेज १९९ पछि नेपाल वान कान्तिपुर टेलिभिजन इमेज च्यानल जस्ता टेलिभिजन च्यानलहरुले प्रसारण सुरु गरे । यी च्यानलहरु समाचार प्रसारणका लागि निकै प्रभावकारी थिए ।
for details please click the link below to download the full text file. due to lenght-problem I couldn't post the whole termpaper here..

Cultural differences impede effective communication

Everything we communicate is within the domain of culture. Culture plays significant role in creating communicative commonality. The meaning of the message, verbal or nonverbal, based on the communication participants’ cultural background, varies accordingly for each person. Unlike the people of same culture, people having different cultural backgrounds find it difficult to exchange their thoughts, ideas or information between each other. The greater the difference between the sender and receiver’s cultures is, the greater are the obstacles to successful communication. Thus, different factors like anxiety, assuming similarity instead of difference, ethnocentrism, stereotypes and prejudice as well as language problems brings dissimilarities in cultural behavior. These cultural differences decelerate the pace of intercultural communication.

In the process of communication, communicators' perception and assumption upon signifier and the signified are considered significant. Whilst the signifier is more stable, the signified varies between people and contexts due to which the way people communicate varies widely between, and even within cultures. Similarly, one aspect of communication style is the use of language that has always been perceived as a link between people. However, it can also constitute a barrier. Across cultures, some words and phrases are used in different ways. For instance, “even in countries that share the English language, the meaning of "yes" varies from "maybe, I'll consider it" to "definitely so," with many shades in between” (oppapers.com 2005) Furthermore, communication between cultures which do not share the same language is considerably more difficult. Paragraph and sentence structures are both language and culture specific; this suggests that context plays an important role in developing second language writing skills. Successful written communication across boundaries requires a considered approach. The kind of document considered appropriate in one culture may be considered inappropriate within another.

Similarity, It is impossible to understand the communication of people from other cultures if one is highly ethnocentric : that is, when one holds the belief that his/her culture is superior to others. Dominance of one culture over other is common in intercultural communication. A universal response to differences in cultures is: “of course they’re different, but we’re better.” Everyone considers her/his culture to be at the top. In most cases any group of people tend to see their own group and their culture as the best. As a result, they habitually, unconsciously and inevitably by using their own customs as the standards for judgments, assume their own values and practices to be superior to those of the rest of the world. Thus, another factor influencing effective intercultural communication is the ability or inability of communicators to understand other cultures.

Another Series of problems in cross cultural communication are Stereotypes and prejudices which often lie below the level of awareness. People learn stereotypes as a part of their culture, as Betty Wei and Elizabeth II (1953) point out general guidelines for the foreigners who visit HongKong should avoid wearing green hat under all circumstances. Because green hat in Chinese culture denote cuckold. “Never give time-pieces as present since 'clocks' in Chinese sounds the same as 'end' translated as 'death' and 'demise' (Betty Wei and Elizabeth II. 1953, p.105). Similarly, “In America if a person is given gift, he or she will usually open it and say “oh how beautiful it is! Thank you very much.” In china a person usually accepts a gift and says, “Thank you” and then leaves the gift aside, unopened.”(Tang, Yaping. 2005,p.38) Opening a present in front of everybody could humiliate the giver who might fear, regardless what pleasant noises one makes, that he/she dislikes the gift. Likewise, Intergroup anxiety has been shown to predict toward members of other cultures, immigrant groups, and racial and ethnic groups in a multicultural society. Intergroup prejudice is strongly associated with cross-cultural ineffectiveness, communication incompetence, and maladjustment. (William B. Gudykunst. 2003,117)

While communicating with the people of another culture one tries to act as if he/ she is already familiar to that culture and it has more similarities with the culture he/she is following. Based on this assumed similarity, one often acts inappropriately and ineffectively in intercultural situations

In 1997, a Danish woman left her 14-month-old baby girl in a stroller outside a Manhattan restaurant while she was inside. Other diners at the restaurant became concerned and called New York City Police. The woman was charged with endangering a child and was jailed for two nights. Her child was placed in foster care. The woman and the Danish consulate, explained that leaving children unattended outside cafés is common in Denmark while parents were eating inside. The Danish woman had assumed that Copenhagen is similar to New York, so that what is commonly done in Copenhagen is also commonly done in New York (http://english.dbw.cn).

The development in information technology: , Internet, fax, phone, etc. has made the world much narrower. It has brought the people of different culture and societies together and thus people need to communicate with different types of people anyway. While living in a new culture one may suffer from physical and emotional discomfort. The feeling of not knowing what to do or how to do things in a new environment, and not knowing what is appropriate or inappropriate makes one totally isolated from the society. For instance, “ If the marriage is between a Chinese and a non-Chinese, the scene is strongly revealing. You will see the Chinese guests attacking the food, while the westerners-in on the booze” (Betty Wei and Elizabeth II. 1953, p.10)

In this way, the cultural differences bring strange feelings which develop misunderstanding between the communicators, lack commonality in the concept of assuming signifier and the signified and thus emerge misinterpretation of the message delivered. In order to overcome all these problems it is most essential to understand that there exist differences in the processes, ways and contexts in intercultural communication. One should readily accept the challenges as it is said “Do in Rome as the Romans do”. Thus, “By doing so, we can broaden our perspectives, promote personal growth, gain insight into the culture of origin through a contrast with other world views, and ultimately, successfully adapt to our new world” (Tang, Yaping. 2005. 39). In contrary, in one hand the growing access over information technology has made communication more easier and convenient whereas on the other hand it has increased misunderstandings. So in order to adapt to new environments, one should cope with a new information and learn new responses and skills accepting that cultural differences hinder the successful intercultural communication.

References :

1. Betty Wei and Elizabeth II. 1953, Culture Shock, a guide to customs and Ettiquette. Hongkong. Times Books International, Singapore,p. 101, 105)

2. Cfhquai1046 (2005). Problems In Intercultural Communication.

3. http://english.dbw.cn/system/2007/12/07/000029738_01.shtml

4. Tang, Yaping (2005) Polite but Thirsty. In Peter S. Gardner (ed). New Directions, Reading, Writing and Critical Thinking. CUP. 38-39

5. William B. Gudykunst. 2003. Sage. Cross-cultural and intercultural communication.117

नेपाली चलचित्रको अवस्था

नेपाली चलचित्रको विकासक्रम
नेपाली सिनेमाको सुरुवात वि.स. २००८ सालबाट भएको पाइन्छ । तात्कालित सरकारले ३ वटा प्रोपागाण्डा चलचित्रहरु निर्माण गर् यो र पछि २०३० सालमा शाही नेपाल चलचित्र संस्थान्को स्थापना गरियो । उक्त संस्थाले पनि केही चलचित्रहरुको निर्माण गर् यो भने केही चलचित्र निकै लोकपि्रय पनि बने । तर त्यसको करिब १६ बर्षपछि मात्र नेपालमा निजी क्षेत्रबाट चलचित्र बन्यो । तर उक्त चलचित्रले सफल पाइदा चाल्न भने सकेन । २०४७ ासलमा आएको राजनीतिक परिवर्तन नेपाली चलचित्र जगतका लागि एउटा सुनौलो अवसर बन्यो । नेपालको चलचित्र उद्योगले यसै समयमा फस्टाउने मौका पायो । फलस्वरुप ३ बर्षको अवधिमा १ सय ४० वटा चलचित्रहरु बने भने ३ सयभन्दा बढी सिनेमा हलहरु निर्माण गरिए । नेपालको त्यो अवस्थाले हिन्दी चलचित्रलाई प्रायः विस्थापित नै पार् यो । तर त्यसपछिको एक दशक भने फेरि नेपाली चलचित्रका लागि अभिषाप बन्न पुग्यो । यसको एउटा प्रमुख कारण चाहीं बजारको क्षमताभन्दा बढी चलचित्र बन्नु र गुणस्तरमा ह्रास आउनु नै मानिन्छ । अर्कोतर्फ देशमा बढिरहेको आन्तरिक �र् न्�र् ले नेपाली चलचित्र क्षेत्र प्रत्यक्ष मारमा पर् यो । त्यसपछि केही चलचित्र निर्माताहरु नयाँ धारको चलचित्र बनाउने कार्यमा लागे जुन यथार्थपरक र कम काल्पनिक हुने गर्थे । त्यस्ता केही चलचित्रले स्वदेश तथा विदेशमा समेत ख्याती कमाए । नेपालको राजनीतिमा आएको दोस्रो ठूलो परिवर्तन अर्थात २०६३÷६३ सालको जनआन्दोलनले शान्ति स्थापनामा उल्लेखनीय योगदान खेलेपछि हाल चलचित्र क्षेत्रको फेरि उत्साह बढेको छ । देशमा छाएको नयाँपनसँगै चलचित्र क्षेत्रमा पनि केही नयु स्वाद भित्रिएको छ । परम्परागत ढाँचा र कथावस्तुमा बन्ने चलचित्रहरुको माग घटेपछि हाल नयाँ धारमा चलचित्रहरु बन्न लागेका छन् । भुषण दाहालको कागबेनी आलोक नेम्बाङको सानो संसार जस्ता चलचित्रमा नयाँ शैली नयाँ खालको कथानत तथा नयाँ परिवेश मात्र पाइन्न प्रविधि पनि नयाँ नै पाइन्छ । डिजिटल प्रविधिमा चलचित्र बन्न थालेपछि पछिल्लो समयमा निर्माताहरुले केही सहज महसुस गरेका छन् ।
नेपाली चलचित्रको प्रवृत्ति र स्थिति
परम्परागत मूल्य र मान्यतामै सीमित अधिकांश नेपाली चलचित्रले सामाजिक यथार्थ र हिन्दू समाजका सैद्धान्तिक एवं व्यवहारिक पक्षलाई नै अिङ्गकार गरेको पाइन्छ । नायक र नायिकाबीच सुरु भएको प्रेम बीचमा केही समस्या देखाइनु र अन्त्यमा पुनः मिलन हुनु समाजमा माथिल्लो वर्गले तल्लो वर्गलाई गरेका अन्याय अत्याचार वा घरभित्रको सासुबुहारीको झगडा । यस्तै समस्यालाई आफ्नो चलचित्रको कथानक बनाउनु नेपाली चलचित्रहरुको साझा प्रवृत्ति बनेको छ । त्यसमा पनि नेपालका लोकपि्रय नायक राजेश हमालको अभियानलाई अधिकांश चलचित्रले आफ्नो प्रमुख आधारस्तम्भ बनाएका छन् । सत्यको पक्षमा लाग्ने नायकले समाजका विकृति र अत्याचार आदिको विरुद्धमा लड्नु मनोराजनको पाटोलाई विशेष जोड दिँदै बीचमा पाँच�ँछ वटा गीत राख्नु प्राय सबै चलचित्रमा यस्तै विशेषता पाइन्छ । कुनै समय निकै ख्याती कमाएका कलाकारहरु एकाएक विदेश पलायन हुन थालेपनि नेपाली चलचित्र क्षेत्रमा उल्लेखनीय विकास हुन सकेको छैन ।

वर्तमान अवस्था
नेपालमा दोस्रो जनआन्दोनले ल्याएको परिवर्तनले चलचित्र क्षेत्र पनि उत्साहित बनेको छ । वि।स। २०६३ सालदेखि यता माओवादी मूलधारको राजनीतिमा आएपछि नेपाली चलचित्र क्षेत्र फेरि आफ्नो पूरानै अवस्थामा फर्केको छ । अर्थात धेरैभन्दा धेरै चलचित्र रिलिज हुने क्रम बढेको छ । बन्द भएका कतिपय हलहरु पुनः साचालनमा आएका छन् भने सुिटङका लागि देशको जुनसुकै कुनामा बिनाअवरोध पुग्न सक्ने अवस्था आएको छ । त्यतिमात्र होइन नेपाली चलचित्रमा नयाँ शैली वा प्रवृत्तिसमेत भित्रिएको छ । डिजिटल प्रविधिमा चलचित्र बन्ने क्रम बढेको छ भने चलचित्रको कथानकले पनि बेग्लै मोड लिएको छ । भुषण दाहालको निर्देशनमा बनेको कागबेनी र आलोक नेम्बा�ङको निर्देशनमा बनेको सानो संसार यी सबै विशेषताहरुको ताजा उदाहरण बनेका छन् । हिजोसम्म राजेश हमालको डाइलग,फाइट र अभिनयमै भरपर्नुपर्ने बाध्यतालाई चिर्दै नयाँ धारमा चलचित्रहरु बन्न थालेका छन् । यद्यपि यो क्रम त्यति तिब्र भने भएको पाइन्न । अर्कातिर नेपाली दर्शकले मागेजति सामग्री दिन भने नेपाली चलचित्रकर्मीहरु अझै सकेका छैनन् । हिन्दी र अंग्रेजी तथा पछिल्लो समयमा देखिएको कोरियन चलचित्रप्रतिको क्रेजले नेपाली सिनेजगतलाई एउटा ठूलो धक्का दिएको छ ।

बितेको करिब २ महिनालाई नियाल्ने हो भने केही नेपाली चलचित्रले सोचेजति सफलता हासिल गरेका छन् । चलचित्र विकास बोर्डका अनुसार रेखा फिल्मस् ारा निर्मित 'हिम्मत'ले रिलिज भएको एक सातामै काठमाडौं उपत्यकाबाट मात्रै पचास लाख रुपैयाँ कमाउन सफल भयो । त्यसैगरी 'हाम्रो मिलन कहिले हुन्छ ' ले पनि काठमाडौं उपत्यकाबाट मात्रै २० लाख रुपैयाँ संकलन गर् यो भने झरना थापाको तकदिरले काठमाडौं मात्र नभई देशभरकै अधिकांश हल भर्न सफल भएको छ । नेपाली चलचित्र क्षेत्रको इतिहासमा राम्रो स्थान ओगट्न सफल चलचित्रहरु 'दर्पणछाया', 'लहना', 'तँ त साह्रै बिगि्रस नि बद्री' आदिले पाएको लोकपि्रयता यसपालि भने हालसालै प्रदर्शनी थालेका चलचित्रहरुले पनि पाएका छन् । त्यसो त साँच्चिकै भन्ने हो भने नेपाली चलचित्रले यसरी फस्टाउने मौका पाउनुको कारण हिन्दी चलचित्र रिलिज नहुनुले प्रमुख रहेको पाइन्छ । चलचित्र निर्माता युवराज लामाका अनुसार पछिल्ला दुई महिनामा नेपाली चलचित्रले राम्रो आम्दानी गरेका छन् । विश्वज्योति सिनेमा हलमा दर्शकको चाप पहिलेका दिनहरुमा भन्दा २० प्रतिशतले बढेको छ । तर हिन्दी चलचित्रहरु लाग्ने हलहरु भने अहिले चलचित्रको अभाव महसुस गरिरहेका छन् । एउटै छानामुति धेरैवटा सिनेमा हेर्न सकिने हलहरु भने अहिले मर्कामा परेका छन् ।

नमस्कार ! यो हो रेडियो नेपाल

' नमस्कार अनि स्वागत छ । यो हो रेडियो नेपाल र यहाँ उपस्थित छौं काठमाडौं विश्वविद्यालयमा मिडिया स्टडीज अध्ययनरत हामी पहिलो र दोस्रो बर्षका विद्यार्थीहरु ' - स्थलगत अध्ययनका लागि केही दिनअघि रेडियो नेपालको कार्यालय पुगेका विद्यार्थीहरु जब स्टुडियोभित्र छिरे तब आफ्नो आवाज रेकर्ड गराउन सबै आतुर देखिए ।
कार्यक्रम साचालन कक्षभित्र पस्नेवित्तिकै केही विद्यार्थीहरु माइक्रोफोन नजिकै गएर बोल्न थालिहाले - ' अहिले तपाईं सुन्दैहुनुहुन्छ युवाहरुकै लागि लक्षित गरी तयार पारिएको सूचनाप्रधान कार्यक्रम साचार खबर ।' माइक्रोफोन देख्नासाथ उनीहरुले कुनै कार्यक्रमको परिकल्पना पनि गरिहाले ।
वेलायत चीन जापान अमेरिका लगायतको सहयोगमा निर्मित रेडियो नेपाल देशकै पहिलो प्रसारण माध्यम हो । भौगोलिक पर्खालहरु छेड्दै र अशिक्षाको दूरीलाई समेत चुनौती दिई सबै नेपालीको घर आँगनसम्म सूचना पुर् याउने यो रेडियोको प्राविधिक पक्ष निकै सवल रहेको छ ।
पछिल्लो समयमा विभिन्न एफएमहरुको लोकपि्रयताले रेडियो नेपाललाई छायामा पारेको हो कि भन्ने प्रसंगमा साचारविद् निर्मलमणि अधिकारी एफएम रेडियो प्रसारणको विस्तार र विकास अभूतपूर्व भइरहेको यस घडीमा पनि रेडियो नेपालको प्रभावकारिता र महत्व न्यून नभएको बताउँछन् । भन्छन्- 'ऐतिहासिकता, साधन स्रोतको सम्बृद्धि एवं राष्टि्रय कभरेजका कारण यसले कमाएको पहिचानलाई प्रवर्दन गर्न सक्दासम्म रेडियो नेपाल प्रभावकारी एवं महत्वपूर्ण रहिरहने छ ।'
विद्यार्थीहरुले रेडियो नेपालका प्राविधिक अमृतध्वज जोसीसमक्ष विभिन्न प्रश्नहरु पनि तेर् याए । रेडियो नेपालबाट कार्यक्रम तथा समाचारहरु कसरी प्रसारण हुँदारहेछन् भन्ने थाहा पाएपछि उनीहरु कार्यालयको लाइब्रेरीमा पुगे र त्यहसंकलित पूराना गीतहरुको रेकर्ड अवलोकन गरे । नेपालकी चर्चित गायिका मिरा राणासँग प्रत्यक्ष भेट्ने मौका पाउँदा उनीहरु निकै हर्षित भए । उनीसँग तस्बिर खिचाउने र अटोग्राफ लिन आफ्नो डायरी तेस्र्याउनेहरुको केही छिन भिड नै लाग्यो । त्यस्तै प्रत्यक्ष फोिनङ कार्यक्रम स~चालन गरिरहेका नेपालका लोकपि्रय कार्यक्रम साचालक टिका भण्डारीको कार्यक्रम साचालन गर्ने शैलीप्रति विद्यार्थीहरु निकै मोहित भए ।
विद्यार्थीहरु लिएर रेडियो नेपालको कार्यालयमा पुगेका विश्वविद्यालयका नेपाली विषयका शिक्षक रामचन्द्र पौड्यालमा भने संगीतप्रतिको मोह एकाएक बढ्यो । संगीतले मानिसलाई जस्तोसुकै परिस्थितिमा पनि साथ दिन्छ भन्दै उनी पनि रेकर्डिङ स्टुडियोभित्र होर्मोनियम बजाउन थाले । कार्यालयबाट बाहिरिँदा उनी भन्दै थिए - 'संगीत सिक्ने रहर त सानैदेखिको हो । तर, समय र परिस्थितिले यतातिर डोर् यायो । अब बुढेशकालमै भए पनि एउटा हार्मोनियम चाहीं किन्ने सोचमा छु ।'

Kasto Lagyo flyer?

This flyer is just a sample of a flyer which was made as an assignment. Don't make any plans as per it.

ऐतिहासिक दस्तावेजहरुको भण्डार : मदन पुरस्कार पुस्तकालय

ऐतिहासिक विषयका सूचना संकलनका लागि भरपर्दो स्रोत मानिने नेपालकै महत्वपूर्ण स्थान हो मदनपुरस्कार पुस्तकालय । विशेषगरी नेपाली भाषा र वाङ्ममयसँग सम्बन्धित रेकर्डहरु संरक्षण तथा भण्डारण गर्नका लागि स्थापित उक्त पुस्तकालयले नेपाली साचार माध्यमको समेत इतिहास बोकेको छ । वि.स. १९५६ सालमा स्थापित उक्त पुस्तकालयमा नेपाली भाषामा प्रकाशित सबैखाले पाठ्य सामग्रीहरु संरक्षित छन् ।
प्रविधिको विकाससँगै पुस्तकालयलाई आधुनिक रुप दिन उक्त पुस्तकालयले हाल माइक्रोफिल्म तथा डिजिटल प्रविधिमा अडियो/भिडियो अनलाइन फोटो जस्ता माध्यमबाट पनि सूचना भण्डारण तथा उपलब्ध गराउँदै आएको छ । पुस्तकालयमा कार्यरत साजन सुवेदी र दीपक अर्यालले दिएको जानकारी अनुसार उक्त पुस्तकालयमा २७ हजार ८ सय ५४ पुस्तक छन् । त्यसैगरी ५ हजार १ सय २५ पत्रपत्रिका १ सय बर्ष पूरानो तस्बिर सहित करिब २ हजार ५ सय वटा तस्बिर १२ हजार इफिमेरा ७ सय अडिया/भिडियोहरु रहेका छन् ।
त्यसैगरी वि.स. १८२० ताका प्रकाशित नेपालको पहिलो पुस्तक पनि उक्त पुस्तकालयमा पाउन सकिन्छ । उक्त पुस्तकालयका अनुसार सुरुका १ सय २२ बर्षमा नेपाली भाषाका ३ हजार ८ सय पाठ्य सामग्रीहरु प्रकाशित भएको पाइन्छ । १८२१ सालमा नेपाली भाषामा प्रकाशित जंगबहादुरको जंगी ऐन द होली बाइबल आदि सबैभन्दा पुराना पुस्तक मानिन्छन् ।

अक्षरको खेतीमा हरिमजुश्री

'लेख्नु आफैंमा चुनौतीपूर्ण कार्य हो । सृजनाप्रतिको सम्मान गर्नु साँच्चिकै कठिनाई हुन्छ'- अरुको जीवनलाई आफ्नो अक्षरको खेतीमा हुर्काउन निकै सिपालु मानिने काभ्रेली साहित्यकार हरिमाजुश्रीको साहित्ययात्राबारे चर्चा गर्दै साचार मन्त्रालयका सल्लाहकार नरेन्द्रराज जंग विक भन्दै थिए- 'कविता जति सुन्दर हुन्छन् कविको जीवन त्यति सुन्दर हुँदैन ।' वास्तवमा भोजपुरमा जन्मेर काभ्रेलाई आफ्नो कार्यभूमि बनाएका कवि माजुश्रीको जीवन दुःख र संघर्षको पयार्य हो भन्दा अतियुक्ति नहोला । काभ्रेका प्रसिद्ध साहित्यकार मोहन दुवाल आफ्ना सहयात्रीको जीवनबारे चर्चा गर्दै थिए । निकै भावुक बनेका दुवाल आफ्ना आँखामा माजुश्रीलाई नियाल्दै थिए, 'हरिमाजुश्री अक्षरको खेतीमा सधैं लागिरहे जीवन घोक्नका लागि भाषा र साहित्यमै लागिरहे ।'
काभ्रेली साहित्यकारहरुमा अक्षरसेवीका रुपमा ख्याती कमाएका साहित्यकार तथा ग्रन्थसम्पादक हरि माजुश्रीको पुस्तक प्रकाशनको रजतबर्षको अवसर पारी धुलिखेलमा हालै 'एकल पुस्तक प्रदर्शनी'को आयोजना गरियो । कार्यक्रममा काठमाडौं विश्वविद्यालयका उपकुलपति डा. सुरेशराज शर्मा साहित्यकार मोहन दुवाल टीपी शर्मा साचार मन्त्रालयका सल्लाहकार नरेन्द्रजंग लगायतका साहित्यकार तथा पत्रकारहरुको समेत उपस्थिति रहेको थियो ।
एउटा सशक्त साहित्यकार, अब्बल पत्रकार, प्रौढ ग्रन्थकार, सिद्धहस्त सम्पाद, सुबोध्य ब्याकरणकार र सम्पेष्य कविका रुपमा आफ्नो बहुमुखी व्यक्तित्व स्थापित गर्न सफल साहित्यकार हरिमाजुश्री अब काभ्रेली माटोमा सुपरिचित वृक्ष बनेका छन् । साहित्यको रस सबैलाई चखाउँदै उनले पाठकहरुलाई अक्षरको हतिहार प्रदान गरे । त्यसो त हरि माजुश्रीले नेपाली वाङ्मयका विकासमा समेत योगदान पुर्याउदै आएका छन् । नेपाली साहित्यको राम्रो सेवा र साधना गर्ने उनको जागर र उत्साह प्रशंसनीय छ हरिमाजुश्री एकल पुस्तक प्रदर्शनी व्यवस्थापन समिितले आयोजित गरेको उक्त कार्यक्रममा उनले प्रकाशित गरेका कृतिहरु लेख रचना तथा सम्पादित ग्रन्थ आदि सामग्रीहरु प्रदर्शनीका लागि राखिएका थिए ।

ऐतिहासिक तथा धार्मिक महत्वको धरोहर चाँगुनारायण

२०६६ बैशाख २ गते हामी काठमाडौं विश्वविद्यालयमा मिडिया स्टडीज प्रथम र दोस्रो बर्षका विद्यार्थीहरु शैक्षिक भ्रमणका लागि भक्तपुरस्थित नेपालको ऐतिहासिक महत्वको धरोहर मानिने चाँगुनारायण पुग्यौं । भ्रमणमा काठमाडौं विश्वविद्यालय भाषा तथा आमसाचार विभागका प्रमुख डा। जंगब चौहान मानवशास्त्र विषयका प्राध्यापक तेजेश्वरबाबु गोङ्ग तथा मिडिया विषयका निर्मलमणि अधिकारीले हामीलाई निरिक्षण गर्नुभएको थियो । नेपालको आधुनिक इतिहास बोकेको उक्त मन्दिर परिसरमा विभिन्न कलाकौशल र ऐतिहासिक संग्राहालयहरु पाइन्छन् ।

उद्देश्यहरु
मन्दिरको स्थापनाबारे ज्ञान हासिल गर्ने
मन्दिरको एतिहासिक तथा साँस्कृतिक महत्व बुझ्ने
मन्दिरबारे रहेका िकंवदन्ती कथा वा पौराणिक आख्यानबारे थापा पाउने
मन्दिरमा प्रयोग वा व्यक्त गरिएका कला कौशलका बारेमा अध्ययन गर्ने
त्यहाँ रहेका समस्या र समाधानका उपायहरुको खोजी गर्ने

तरिका
शिलालेखहरु पढेर
मन्दिर परिसरमा सम्बन्धित व्यक्तिसँग सूचना मागेर
उक्त परिसरको तस्बिर खिचेर
शिक्षक र पूजारीबाट जानकारी लिएर

अवलोकन
ऐतिहासिक दस्तावेजहरुमा दोलाद्री भनिने चाँगु एक धार्मिक स्थल हो । काठमाडौं उपत्यकाकै ऐतिहासिक तथा साँस्कृतिक स्थलहरुमध्येको एक मानिने चाँगुनारायण क्षेत्र भक्तपुरको सदरमुकामभन्दा ४।८ किलोमिटर उत्तर र काठमाडौंबाट २१ किमि टाढा रहेको छ । चाँगु डाँडाको टुप्पामा रहेको चाँगुनारायणको मन्दिर वरिपरी फराकिलो आँगन छ भने आँगनको चारै छेउमा धुरी भएका ऐतिहासिक शैलीका घरहरुले घेरिएको छ । चाँगुनारायण परिसर मनोहरा खोलासँग जोडिएको छ । चाँगुनारायणको चारवटा कलात्मक ढोकाहरु चारैदिशा फर्किएका छन् । मन्दिरको पश्चिम ढोकाबाहेक अरु सबै ढोकाहरु बन्द रहन्छन् । मन्दिरको भित्ता तथा छानामा बहुसंख्यक हात भएका देवीदेवताका चित्रहरु कुँदिएका छन् । चाँगुनारायण परिसरमा नारायणको बाहेक अन्य थुप्रै देवताका मन्दिरहरु पनि रहेका छन् । चाँगुमा रहेका केही प्रसिद्ध मूर्तिहरुमध्ये विश्वरुप मूर्ति श्रीधर विष्णुमूर्ति गरुण नारायण मूर्ति त्रिविक्रम मूर्ति नृसिङमूर्ति कान्तिभैरव आदि हुन् । चाँगुमा करिब ३ सय ५० अभिलेखहरु रहेका छन् ।
विभिन्न मेला तथा जात्राका अवसरमा उक्त मन्दिरमा दर्शनार्थीहरुको भींड लाग्ने गर्दछ । श्रावणको शुक्लद्वादशी र पौषको जात्रा लाग्ने गर्दछ । हिन्दू र बौद्ध धर्मकै जीवन्त परम्परा मानिने चाँगुनारायणको मन्दिरमा भएको मूर्ति १० औं शताब्दीको मानिन्छ । यो मन्दिर प्राकृतिक तथा धार्मिक तथा सुन्दरताले सजिएकै कारण धेरै पर्यटकहरु उक्त मन्दिरसम्म पुग्ने गर्दछन् ।

" चाँगुनारायण मन्दिरका हालका मख्य पुजारी चक्र धरानन्द राजोपाध्यायको शब्दमा चाँगुनारायणको उत्पत्तिसम्बन्धि एक किम्बदन्ति सबैलाई रोमाञ्चक लाग्न सक्छ । उहाँका अनुसार परापूर्वकालमा हाल चाँगुनारायण अवस्थित डाँडा चाँप वा चम्पक रुखहरुले भरिएको वन थियो । त्यहि वनको छेउमा सुदर्शन नामक ब्राम्हण बस्नुहुन्थ्यो । ति ब्राम्हणको वरीपरि गोठालाहरु बसोबास गर्थे जसले ती ब्राम्हणको गाई चराउँथे र विहान-विहान ब्राम्हणको कुटीमा दुध पुर्याउँथे । एक्कासी धेरैदिनसम्म गोठालाहरु सुदर्शन ब्राम्हणलाई दुध पुर्याउन गएनन् । ब्राम्हण अचम्मित हुँदै खास कुरो बझ्न जाँदा एउटा कालो पुरुषले विहान-विहानै आएर गाइको थुन चुसेर भाग्दो रहेछ । दुध चोरेको झोकमा त्यस कालो पुरुषको शिर छेदन गरिदिए ब्राम्हणले । तर तीनै कालो पुरुष आफ्ना चारहातसँगै त्यहि उत्पत्ति भए । चार-हातकासाथ उत्पत्ति भएको देखेर सदर्शन ब्राम्हण आत्तिए र देवतालाई मारेको हो की भनेर पश्चाताप गर्दै मर्न तयार भए । तर त्यतिखेर नै उनलाई मर्नबाट रोक्दै कालो पुरुषको धारण गरेका विष्णु‍-नारायणले आफुले रचेको प्रपञ्चबारे विस्तृतरुपमा व्याख्यान गर्दै जाँदा पत्ता लाग्यो कि धेरै पहिला देवता र अशुरहरुको संग्राम भाथ्यो । ‘सुमति’ भन्ने ब्राम्हण दानवको तर्फबाट लड्न आएको थियो र विष्णु वाध्य भएर ति सुमति ब्राम्हणलाई मार्नु पर्यो । ति ब्राम्हणका गुरु शुक्रचार्यले यो कुरो पत्ता गरेपछि विष्णुलाई ब्रम्ह-ह्त्याको श्राप दिएका थिए । त्यो श्रापबाट मुक्त हुनको लागी सुमतिकै सन्तानले विष्णुको शिर छेदन गर्नुपर्दो रहेछ । यसरी सुमतिका सन्तान सुदर्शनले कालो पुरुष-धारण विष्णुको शिरछेदन गरेपछि विष्णु श्रापमुक्त भए र विष्णुले अब सुदर्शनलाई नै आफ्नो पुजारी हुन आग्रह गरे । त्यहि दिनदेखि चागुनारायणका पुजारीहरु सुदर्शकै सन्तान हुने गर्दछन र आफ्नो बुवा-आमा वितेपनि झुठो नपर्ने भएकोले सधै मन्दिरमा पुजा गर्नैपर्ने परिपाटि चलिआएको छ । यही परम्पारालाई आजपनि सुदर्शनकै सन्तानमा गनिने प्रमुख पुजारी चक्र धरानन्द राजोपाध्यायले दैनिक पुजा गरेर कायम गर्दै आउनु भएको छ "-(www.kusekharkc.com.np)

स्थापना
चाँगुनारायणको मन्दिर राजा मानदेवले बनाएका हुन् भन्ने सबैलाई थाहा छ । तर हालका पूजारी चक्रधरानन्द राजोपाध्यायका अनुसार उक्त मन्दिरको अन्तिम जीणोद्धार कार्य नेपाल सम्वत् ८१४ मा कान्तिपुरका राजा भूणलेन्द्र मल्लले गरेका थिए ।


समस्या
जीर्ण अवस्थामा ऐतिहासिक धरोहर चाँगुनारायणको मन्दिर परिसर प्रदुषित बन्दै गइरहेको भने ऐतिहासिक कला कौशल र साँस्कृतिक विविधता बोकेका विभिन्न मन्दिर तथा मूर्तिकहरु जीर्ण अवस्थामा पुगेका छन् । भक्तजनहरुद्वारा अनावश्यक चढाइने फलफूल अविर अक्षता आदिले मुर्तिको स्वरुपमा पनि परिवर्तन आएको छ भने त्यसको टिकाउमासमेत प्रभाव पारिरहेको स्थानीयबासी तथा पूजारीहरु बताउँछन् ।

समाधानका उपायहरु
ऐतिहासिक तथा साँस्कृतिक महत्वका स्थलहरुको जगेर्ना गर्नु सबैको उत्तीकै दायित्व हुनाले कुनै पनि राजनीतिक वा अन्यखाले हस्तक्षेप गरी मन्दिर परिसरलाई हामनी नोक्सानी पुर् याउनुहुँदैन । सम्बन्धित पक्षले मन्दिर परिसर जीर्णोद्धार तथा पुर्ननिर्माणका आवश्यकता अनुरुप यथाशिघ्र थाल्नुपर्छ । मन्दिर परिसर सफा राख्न आगन्तुक तथा स्थानीयबासीहरुलाई सचेत गराइनुपर्छ । राजनीतिक परिवर्तनसँगै ऐतिहासिक मन्दिर परिसरको िकंवदन्ती श्रेय आदि परिवर्तन गर्नुहुँदैन । उपलब्ध शिलालेश तथा अभिलेखहरुको जगेर्ना गरिनुपर्दछ ।

निष्कर्ष
मानव हेलचेक्र्याँइँका कारण दिन प्रतिदिन बढ्न थालेको प्रदुषण सीमा अतिक्रमण जस्ता समस्याको समाधान गर्न सके ऐतिहासिक तथा धार्मिक सर्वोच्चता बोकेको नेपालको अत्यन्तै महत्वपूर्ण स्थल चाँगुनारायणको मन्दिरले सम्पूर्ण नेपालीहरुको कला सीप र शैलीको उचित सम्मान तथा संरक्षण हुने देखिन्छ । यसका लागि सम्बन्धित पक्षले समयमा ध्यान दिनु अत्यावश्यक देखिन्छ ।

The teacher who changed my life

How does a person get engulfed into bad habits? How can he set himself free from such impish deeds? What can be the measures to correct such mistakes? And how do the guardians or teachers treat and encourage children to show the hidden treasure he possesses? Even tiny little things decide one's future sometimes. At times I bear in mind the time I was guided toward the way I am now.

I was in grade three when he first appeared to us. With his white witty face, as soon as entering into our classroom, he gave a squeezed smile, and our giggle drew out for some minutes. We even got some refreshment when he, before introducing himself, cracked some jokes for us. That was his first day with us and before leaving he set up himself as our would-be English teacher.

Next day as he didn't turn up, we requested our principal that he was the right man who could edify us well. And it was me who liked his style much. We had nothing to do with his smile, however that suited him. We were more attentive towards him. We guessed he would be the most tolerant teacher we ever got.

But then things turned unlike what we had assumed it had been. His Second time with us is somewhat remarkable in my life, a painful and pitiable condition of mine. From then, I never saw him liberal, instead he seemed more aggressive and sturdy. We felt it could be pathetic condition of us to bear him few further minutes, though we were the one to insist our principal to let him stay longer. It was me who got first thrashings from him just for I laughed while he was teaching the first chapter. He was a petulant person. One day he asked if we would like to play or study. As most of us preferred to play, he took us to the ground and made us kneel down for the whole period.

Few days later he started staying in the same house which I was staying in. Then he came to be closer to me. In spite of his sturdiness, he was always positive toward me, though his punishments used to be harsh. I was infact a genius child and worked most of my hours with different books and magazines. I even wrote some good poems which pleased not only him but also all the students of my school. Every Friday my friends used to be anxious to listen to my writings. He had even promised me to buy as many diaries I needed as to create poems on them. By his attitude towards me made us quite closer than my friends to him. That closeness made me believe, for some reasons, he would forgive some of my mistakes easily.

As a year passed, I also passed the grade with good percentage securing third position in the class. Everything was as usual but the grade I was studying was different by then. As I was living with my brother and sister in law in a town, I was attracted by many things I saw in the market. Brickgame, cricket ball, watch, Chattpatte, Momo, Chawomins, and obviously the noodles which promised to offer several prizes, all came first my heart. But I had no money. One day I took out a thousand rupees note from my brother's purse. And that was a great mistake I was committing ever in my life. Days passed. I spent almost all the money buying things which I was attracted by. Along with it the nightmare started. Next morning while I was in bed, I heard my brother's voice, he was searching money in my pockets, bags and under my bed. "He must not have done it. Otherwise who else have done?" He was really in trouble in making all the possible guesses. Finally, he found out that it was me who had stolen the money. Now that was a great time to bear for me because the teacher who was always positive towards my hardwork, could know the otherside of me.

That day I went to school earlier. I had many things rushing in my mind. The whole day I was hurried. The final bell rang. We used to have departure in the assembly outside. The teacher, whom we used to call 'Ananta' and sometimes 'Lalit sir', was my problem there, he called out my name. I was nearly fainted that he was going to publicize my name there in front. But I was saved. He told me to conduct the assembly. I carried out it easily. Then, he said me to be home with him. I parked myself at the carrier of his bicycle. We reached our room, he shut up the door and started to pour out several questions to me. I explained. Then he took out his belt and battered me. That was really unforgiving. Later he convinced me not to do so. The greater side of him I loved is that he never told anyone about what I did. I was very thankful for that.

Yeah! Lalit sir was really good person. One needs to accept punishment whenever he commits a mistake. But he should be provided the way he can change himself, realize the inner beauty he has. He used to encourage me to do something good for myself, my parents and my friends.

A month later, with the help of some friends I organized a secondary level interschool quiz competition in our school premise. The teachers were pleased to be invited in our program. The same day we published school wallpaper. When the principal inaugurated the first wallpaper of our school, Lalit sir was the happiest teacher that day.

These days I realize the greatness he possessed. It was he who changed me. It was he who encouraged me to be in the right track and give up the way I was attracted by. He dampened the other side of me, the dark side of me and motivated me to be in against of doing such mischievous things in life. 'Do two things admirable if you need to conceive one mistake." This line touched me inspiringly and it is in my head that never gets erased.

ऐसेलुले लायो मोहनी

समाजशास्त्र विषयको कक्षा सकिन एक घण्टा बाँकी छँदा केही समय ुबे्रकु भयो । एक हुल विद्यार्थीहरु सरासर झाडीतिर लागे । त्यो देखेर शिक्षक पनि छक्क परे । तर जब उनीहरुले पहेंलपुर ऐसेलु टिपेर मुखमा हाल्न थाले तब शिक्षकको पनि मन स्थिर रहेन । अनि उनी पनि लागे नजिकै रहेको ऐसेलुघारीतर्फ ।
काठमाडौं विश्वविद्यालयको 'सेड' नजिकै ऐसेलुको घारी छ । ऐसेलु पाकेको देखेपछि सेड'तिर कक्षा हुने विद्यार्थीहरु आफ्नो फुस्रदको केही समय निकालेर त्यतैतिर लम्कन्छन् र ऐसेलु टिप्न थाल्छन् । 'फल निकै सानो भएपनि जिब्रोलाई मोहनी लाउने चिज हो यो'- मिडिया स्टडीज प्रथम बर्षका स्यामुएल क्षेत्रीले एक अँजुली ऐसेलु देखाउँदै भने । 'मलाई साह्रै मनपर्छ यसको स्वादु-सँगै उभिएका सुनिर पाण्डेले थपे 'अब त सकिन पो लाग्यो ।'
नयाँ बर्षको आगमनसँगै पहाडका वनपाखामा ऐसेलु र काफल पाक्न थालेपछि धेरैको ध्यान त्यतै तानिन्ध । गोठालाहरु हुन् या घाँसदाउरा गर्नेहरु । सबैले वनको फल चाखेकै हुन्छन् । अझ स्कुले केटाकेटीहरु त घर फर्कँदा गोजीभरी ऐसेलु टिप्न पाए भने निकै रमाउँछन् । तर यसपाली भने युवायुवती पनि उत्तिकै रमाइरहेका थिए । बिराटनगरकी अस्मिता रिजाल केयू 'जोइन' गरेपछि पहिलोपटक काभ्रे आएकी हुन् । आफूले पहिले कहिल्यै ऐसेलु नखाएको बताउँदै उनले भनिन्-'पहिलो पटक बोटबाटै टिपेर ऐसेलुको स्वाद लिन पाउँदा निकै मजा भयो ।' त्यसो त ऐसेलु टिप्दा काँडाले घोच्दोरहेछ भन्ने पनि उनले ऐसेलुको पहिलो स्वादसँगै अनुभव गरिन् । उनकै छेउमा एलिसा श्रेष्ठ ऐसेलु टिप्ने प्रयास गरिरहेकी थिइन् । हातभरी काडा विझे । तर ऐसेलुको मोहले भने उनलाई छाडेन । उनीजस्तै एक हुल विद्याथीर्हरु ऐसेलु टिप्ने होडमा देखिन्थे । लाग्थ्यो कि उनीहरुबीच प्रतिस्पर्धा नै चलिरहेको छ ।